Xem nội dung theo chuyên mục:

22-08-2014

Chúng ta đến trái đất để làm gì

Đêm nay bé Ngân chở mình qua ngồi cà phê vỉa hè bên hông nhà thờ Thánh nữ Jeanne d'Arc. 

Lần đầu tiên mình ngồi nơi đó, và ngay sát sạt nhà thờ như thế. Trước giờ, mình vẫn biết đó là... nhà thờ Công giáo. Thi thoảng mình có chạy xe qua khu này vì gần mấy chỗ bán sách và tài liệu photo y khoa. 

Mình thích các nhà thờ, những bức tranh, những tòa nhà, những con đường,... Từ thời mình còn đi học, mình đã được nghe anh Quang chỉ cho cách phân biệt các phong cách kiến trúc như Gothic, Roman, Baroque,... Và mãi đến sau này mình vẫn hay để ý về nhà thờ hay bất cứ ngôi nhà đẹp nào đó với kiểu xét nét kiến trúc của nó, chứ ít khi biết nó tên gì, của ai.

Ngồi cà phê nơi chỗ đó cảm giác rất dễ chịu, ngửa mặt nhìn lên thấy cây và chóp mái nhà thờ. 

Về, mình tìm đọc về nhà thờ này và cũng tìm xem Thánh nữ Jeanne d' Arc là ai, đọc để thỏa cái thú tò mò vậy thôi.  Biết khu đất xây dựng nhà thờ từng là nghĩa trang Hoa Kiều. Có tí chột dạ, cái chỗ mình ngồi lúc nãy, tám biết bao nhiêu chuyện, cứ tưởng không ai hay, biết đâu xung quanh bao nhiêu linh hồn dật dờ nghe hết.Haizzz...

Nữ anh hùng Jeanne d'Arc lại dẫn mình tìm đọc đến Chiến tranh Trăm Năm giữa Anh và Pháp. 

Đọc lan man. Nghĩ lan man. 

Cuộc đời Thánh nữ Jeanne d'Arc, mười chín năm, sự nghiệp gói gọn trong hai năm cuối đời, mà hai năm ấy thì một năm hoạt động và một năm... ngồi tù. 

Ôi! 

Tự dưng mình nhớ lời thoại của một phim truyện Việt Nam nào đó mà mình đã quên mất tên phim, một cậu bé hỏi người lớn: "Cháu lớn lên có còn giặc để đánh không?"  

Ở nơi nào mà người ta được định hướng ước mơ lớn lên thành anh hùng, thành siêu nhân mãnh liệt đến như thế? Nếu không phải là trái đất?

Ngày mình còn bé mình cũng tưởng mình lớn lên sẽ làm cho thế giới tốt đẹp hơn. 

Cho đến những ngày mình là sinh viên, mình vẫn còn tưởng như thế. 

Những ngày phát động các phong trào, tổ chức các sự kiện cho sinh viên,... mình vẫn còn nghĩ chúng mình chỉ cần làm những điều khác biệt nho nhỏ, mỗi người chung tay một tí thì trái đất sẽ xanh sạch đẹp và giàu yêu thương hơn. 

Mình xót thương họ, ai xót thương mình? Lòng tốt rơi xuống cái nơi mà lòng người rẻ rúng, nhiều khi mình thấy rất uổng phí. Như mỗi khi đi qua khu mộ Trương Vĩnh Ký, mình lại nghĩ đến câu "Miseremini Mei Saltem Vos Amici Mei". 

Nghĩ về số phận thấy thật... buồn cười. 

Tất cả những khổ đau thiên hạ gây ra cho mình, mình phải tự chịu. Mình chấp nhận điều đó. Chỉ thương nhất là gia đình cũng liên lụy với mình. Trong các mối quan hệ, không có lỗi của một chiều, mình đã dự phần thì mình phải có phần trách nhiệm trong đó nếu như nó có những điều không tốt. Đúng là vậy. 

Giờ thì mình không nghĩ mình làm được cái gì, mình chỉ mong mình đừng làm điều gì cho mọi thứ tồi tệ đi và mình được yên phận cho những thú vui nhỏ nhoi của đời mình như đọc sách, viết lách, ngắm hoa, nghe nhạc,... 

Và mình đang mơ về một trái khác, trái...cam trái quýt gì đó, nơi mà người ta không biết đến những từ như "anh hùng", "siêu nhân", "thành công",... 

Hoa
Mong manh và khó giữ
Ngoài kia có bao nhiêu kẻ như Jean-Baptiste Grenouille chỉ chực chờ đánh hơi mùi hoa hạnh phúc của người khác là sẽ hút sạch đến khi người ấy cùng kiệt sức lực và chịu chết. Chúng thỏa mãn và sạch tội.  
...

Và mình rất nhớ những dòng thơ trong "Thư pháp" của Lãng Thanh: 

Mẹ ơi! Khóc sau lưng mẹ!
Con hái trộm nhiều hoa Chămpa thả trôi sông xanh
Nhưng con muốn tên dòng sông chảy về cửa bể
Con đổ cả nghiên mực rồi, cùng giỏ hoa Chămpa buổi mai
Ơi những cánh hoa bé bỏng!
Bất tận trường giang cổn cổn lai“.

...

Những điều mình thích khiến mình sống được nhiều hơn cũng chính là những cái đã giết chết mình những ngày qua. 

Trên tất cả những gì mình đã viết, đã nói, đã làm mình chỉ muốn giữ lại cho mình một câu chửi thề.


09-08-2014

Vu Lan với Mẹ

Những năm tháng con đi qua quá nhiều chuyện.

Mẹ thường hỏi: "Sao con không nói với Mẹ?"

Sao con không nói với mẹ những chuyện đã xảy ra, phải nhiều năm sau, rất nhiều năm sau con mới nói.

Vì thời điểm xảy ra con không thể nói.

Cũng như những chuyện trong những năm gần đây, và trong những tháng vừa rồi,... sẽ có lúc nào đó, hoặc sẽ không bao giờ con nói với mẹ.

Con không muốn che giấu tội ác của người khác đã gây ra cho mình.

Nhưng thời điểm để nói ra, con nghĩ con sẽ để lúc nào đó. Phù hợp hơn lúc này.

Vu Lan, lên chùa, con chỉ cầu mong sức khỏe cho bố mẹ, tuổi thọ cho bố mẹ, và Phước Huệ. Còn riêng mình, tự mình cố gắng, từng bước từng bước. Con mong Đức Phật che chở cho con, để đừng ngớ ngẩn bước vào những cạm bẫy của người đời.

Càng ngày con càng hiểu lòng dạ con người không nằm ngoài manh áo tấm quần lời nói. Và càng ngày con càng thấy trân trọng những người ở tầng đáy xã hội, họ sống chân thành và tử tế với con hơn những kẻ có học, có tiền, có địa vị, có lời nói đẹp,...

Con thấy cô hồn tử tế, giang hồ tử tế,...





25-07-2014

Những người làm sách


Tháng 7 là một tháng có nhiều sự kiện buồn với nhiều người từng làm sách. Mở đầu là bác Tô Hoài mất. Bác Tô Hoài thì quá nổi tiếng, bao nhiêu báo đài viết về nên ai cũng biết. Những ngày sau đó là đến chú Bùi Anh ở nxb Kim Đồng và chú Nguyễn Thế Truật ở nxb Trẻ mất. Điều tiếc là cả hai chú đều mất sớm, và vì bạo bệnh. Chú Bùi Anh sinh năm 1954, chú Truật sinh năm 1959.

 photo hoaqunh.gifNhìn những ân tình của các anh chị cô chú đang hay từng làm xuất bản trọn vẹn với nhau, mới thấm thía cái tình của người làm sách. Khiến mình cảm giác cái văn hóa làm sách theo kiểu của bác Nguyễn Thắng Vu vẫn còn trong các thế hệ tiếp nối vậy. Mình rất phục bác Vu về cách cư xử và luôn muốn tìm hiểu về cách sống, cách làm việc của bác. Bởi vậy các cô chú anh chị làm việc ở nxb KĐ, hay nxb Trẻ từng có dịp làm chung hay cộng tác với bác Vu dường như ai cũng từng được/bị mình hỏi về những câu chuyện xung quanh bác. Thấy vụ bác cứu vãn nxb Kim Đồng và cứu cả nxb Trẻ thoát khỏi khó khăn kinh tế mới thấy bác Vu làm kinh doanh mà có cái tinh thần win-win kiểu Mĩ, rất đi trước thời đại, rất khác kiểu "con gà tức nhau tiếng gáy" của kiểu buôn bán làng.

Từ 2006 cho đến sau này, mình gắn với các hoạt động liên quan sách từ PR, tổ chức sự kiện đến làm nội dung, nên bạn bè Facebook chủ yếu làm trong ngành xuất bản. Nhìn những chia sẻ, những sự kiện, dự án sách của mọi người... Nghĩ mình đi qua bao nhiêu sự kiện, gặp gỡ bao nhiêu con người vậy, nên muốn viết về những người làm sách ngày nay, hay những người giữ sách xưa. Mình thấy có những nhân vật làm sách có tâm và có tầm như bác Vu.

Viết bài cho các báo hay biên soạn sách, mình cũng chỉ làm mảng khoa học công nghệ là chính, vì mình được đào tạo cho mảng này. Còn viết cho mảng văn hóa văn nghệ thì mối quan tâm và tầm hiểu của mình không đủ độ, cũng chỉ có một vài cái mà từ bé đến lớn mình đã coi như là thú vui tinh thần như một vài dòng nhạc, một vài dòng tranh, một vài dòng văn,... Loanh quanh luẩn quẩn chỉ viết một vài thứ đó, nhiều khi càng đọc, càng tìm, lại thấy mình càng mù mịt. Giờ cảm thấy mình không dám  mạnh tay viết như ngày trước, cái thời mà được giao đề tài gì cũng làm, miễn là được đi, đọc và viết.

Viết nhiều thứ vớ vẩn nghĩ ra còn hại hơn nói nhiều thứ vớ vẩn, mà về chuyện nói, thì đã quá nhiều người chia sẻ câu "con người mất ba năm để biết nói, và mất cả cuộc đời để biết im lặng", vậy thì mình mất bao nhiêu năm để biết viết và sẽ mất bao nhiêu năm để biết dừng viết? Mình từng nghe những lời rủa của người này người kia về một số nhân vật nổi tai tiếng mà cứ tưởng mình nổi tiếng, rủa cả người sinh thành nổi tiếng của họ kiểu như cái sai lầm nhất cuộc đời của ông bố là cho ông con cầm cọ hay cầm bút...  Có những người có lẽ không nên vẽ, không nên viết, tiếc là họ lại tưởng họ có tài thực vì quá lắm kẻ chả hiểu gì tung hê.

Chiều nay mình chuyện trò với một ông anh chơi với mình từ thời mình còn là sinh viên đến giờ về một số nhân vật có tâm với sách. Được anh giới thiệu cho thêm một số nhân vật, và cũng chỉ cho biết ai làm giá trị thật, ai làm ba lăng nhăng, chỉ giỏi đánh bóng. :)  Rồi từ từ mình sẽ viết về họ - những người làm sách có cái tâm thật, làm thật, tạo ra giá trị thật cho xã hội.

Kỉ niệm thời sinh viên của mình có những sự kiện sách, trong đó có một số chương trình do dự án SachHay.Com (nay là đuôi .org) tổ chức mà cũng nhờ đó mình được chuyện trò với một số người mà lúc bé thì chỉ dám đứng xa xa mà ngưỡng vọng vậy... Sau này ra trường, đi làm, hay được gặp nhiều người nổi tiếng trong giới viết lách, hay những người làm sách, mình cảm giác không bị khớp lắm. Chứ thời còn sinh viên hồi năm 2007, chuyến đi du lịch đầu tiên với nxb Trẻ được gặp các văn nghệ sĩ mà trước giờ chỉ biết tên trên giấy, mình đứng xa mà ngó, không nghĩ sau này có dịp được thành bạn văn của họ, có dịp cà phê chuyện trò tán gẫu đủ thứ tá lả với họ.

Sau này mình mới hiểu, những người tầm càng lớn, thì càng khiêm nhường và sống có tình, họ khắt khe chỉ sai nhưng cũng dễ tha lỗi cho người trẻ. Giá mà mình dám đến gần họ sớm hơn, thì có khi mình đỡ được khá nhiều lỗi sai do một mình một ý lao đi vậy.

...

Có lúc mình nghĩ, mình đi đâu, làm gì,... là chuyện của mình, ai mà thèm ngó tới cơ chứ! Thế mà thi thoảng phát ngôn vớ vẩn hay than thở trên FB tí, lại nhận được tin nhắn hỏi thăm (hay "sờ gáy"). Em có chuyển đổi công việc hả? Em tính làm gì? Em có gì mới? Gặp nhau đi. Những cuộc gặp lại thường chẳng nói gì về công việc, đời sống hết. Chuyện ai tự nấy lo, sao cho ổn là được. Còn gặp lại chỉ nói về tư tưởng của một nhân vật nào đó đã mất từ lâu lắc hay về một cuốn sách hay không thể không đọc, về một tác phẩm mà "chú đọc cách đây lâu lắm rồi mà giờ tìm không ra, cháu cố tìm rồi xem ai dịch lại được không." Kiểu vậy.

...

Đôi khi, được đề nghị làm những việc gì đâu không,... mình bảo với người đề nghị, thôi em không làm đâu, chuyện rờ rờ rựng rựng. Bao nhiêu người nhìn vào. Với lại làm gì cũng còn nghĩ đường dài... Có quá nhiều thứ, mình không dám để mất, như cái ân tình của nhiều người dành cho mình từ thời còn đi học đến nay. Mà như ông anh mình nói chiều nay, em thử viết một bài tung cái nhân vật thần kinh hoang tưởng kia lên, anh "bo xì" em ngay! Thế nên vì những nhân vật chơi quá được với mình bao nhiêu năm ròng, mình không dây với những nhân vật không chơi được  :)